Mood swings..

Tranen met tuiten zonder verklaarbare reden, ijskoude en messcherpe antwoorden of juist uitbundig stuiterend van blijheid; het kan als vrouw soms allemaal in de tijdspan van een minuut. Oftewel: Mood swings. Het is vrouweigen, zo zegt men, en wordt geweten aan de hormonen die maandelijks door ons lijf gieren. Maar is dat ook echt zo? En kun je wat doen aan die rollercoaster van emoties, of moet je het gewoon weglachen?

 

De mood swings van vrouwen zijn vaak geheel onterecht een running joke geworden. Maar daar moeten we ons niets van aan trekken. Mannen zullen er nooit achter komen hoe het voelt om ongesteld te zijn, PMS te hebben of zwanger te zijn. Vrouwen hebben nu eenmaal een veel ingewikkelder hormonensysteem dat van nature meer fluctueert. Annemieke (28): “Ik sta er elke maand weer van te kijken hoe ik een paar dagen voordat ik ongesteld moet worden, ik plots in huilen uitbarst om de stomste dingen. Alles wat normaal zo leuk is, is ineens niet zo leuk meer.” In je relatie kunnen dat soort momenten verdomd lastig zijn, want leg maar eens uit dat je vandaag die hele verbouwing niet meer ziet zitten en twee dagen later er weer vrolijk op los staat te timmeren. Wij vrouwen begrijpen dat, een man, hoe hard hij ook zijn best doet, kan dat niet begrijpen. “Het vervelende is dat ik het zelf niet doorheb dat ik zo supersensitief ben en bijna niets kan hebben. Pas achteraf denk ik: Wat een onzin dat ik daar zo heftig op gereageerd heb”, zegt Annemieke. “Nu heeft mijn vriend een menstruatie app, en weet hij precies wanneer ik weer van die rare buien heb. We hebben afgesproken dat hij mij die 2, 3 dagen niet zo serieus neemt. En voor ons werkt dat prima!”

 

Hormonen en co

 

Marijke de Waal-Malefijt is natuurarts, klinisch diëtist en auteur. “De hormoonhuishouding van de vrouw is een veel ingewikkelder systeem dan van een man. Onze hormonen fluctueren van nature, want er gebeurt nogal veel in ons lichaam elke maand. Er vindt een eisprong plaats en je wordt ongesteld. Als er sprake is van PMS dan heb je misschien spierklachten, stemmingswisselingen, ben je labiel, moe of zelfs angstig. Maar vaak is er meer aan de hand en is er bijvoorbeeld sprake van uitputting van de bijnieren of functioneert de schildklier niet optimaal. Daar heeft 1 op 4 vrouwen last van. De bijnieren hebben veel te lijden in periodes van stress. Daar worden stresshormonen aangemaakt zoals adrenaline en cortisol. Teveel stresshormonen geven dus een disbalans in je hormoonhuishouding.”

 

Arts Christiane Northrup, auteur van Women’s Bodies Women’s Wisdom, schrijft dat diëten, stress, angst, depressie en zelfs sport, kunnen leiden tot een hormonale rollercoaster die PMS heet. Maar er zijn een paar simpele dingen die je kunt doen die dit soort symptomen de kop indrukken. “Gebruik minder zout en je houdt minder vocht vast in je hersenen en daardoor heb je minder fysieke en emotionele PMS-klachten.” Ook cafeïne en suiker worden sterk afgeraden door Northrup, want beide producten maken PMS erger. En ook al is er nog niet genoeg wetenschappelijk bewijs, mijd light frisdranken en producten met suikervervangers zoals Aspartaam en producten met MSG (monosodium glutamaat, a.k.a smaakversterker, a.k.a E621). “Beide stoffen hebben veel excitotoxines in zich, chemische stoffen die een enorme impact hebben op de hersencellen en PMS-klachten erger maken,” aldus Northrup. “Eten boordenvol zink en magnesium (bonen, noten, groenten) verminderen ook de maandelijkse klachten”.

 

Interessant is trouwens dat volgens Nanette Santoro, arts en directeur van de afdeling Reproductieve Endocrinologie van het Montefiore Medisch Centrum en het Albert Einstein Medisch College in New York, mood swings en andere PMS-symptomen niet per se op abnormale hormoonlevels duiden. “Uit elke studie over PMS-klachten blijkt dat de vrouwen absoluut binnen de norm zaten met hun hormoonlevels. Sommige onderzoekers geloven nu dat bepaalde hormonenverwerkers in de hersenen mood swings veroorzaken. Dus het zijn niet de hormonen zelf, maar de manier waarop die hormonen verwerkt worden die de klachten veroorzaken. Maar dat is nog niet wetenschappelijk bewezen.”

 

Over suiker en andere duivels…

 

Een andere belangrijke oorzaak van mood swings zijn grote wisselingen in de bloedsuikerspiegel. Misschien herken je dat wel, van die momenten dat je iets moet eten en daarvoor ben je zelfs bereid een driedubbele moord te plegen. Door het eten van zogeheten ‘snelle’ suikers, krijg je een piek in je suikerspiegel en daarna een diep dal. Snelle suikers worden snel door je bloed opgenomen en daardoor krijg je snel energie. Als het suiker is uitgewerkt, krijg je heel plotseling een dip en voel je je lamlendig, vermoeid en chagrijnig. Marijke zegt: “In heel veel ‘proccessed’ eten zit suiker, zonder dat je het echt door hebt. In je vruchtenyoghurt, je notenreep, je cornflakes, je vruchtensap en noem het maar op. Het is daarom zaak om zo natuurlijk en puur mogelijk te eten om grote pieken en dalen te voorkomen.” Andrea (32): Ik heb een hele drukke baan en ben moeder van een dochter van 1 en een zoontje van 4. Ik was vaak heel geïrriteerd, gestrest en moe. Soms stond ik te trillen op mijn benen. Dan nam ik vlug een chocoladereep of een glas cola en dan ging ik gewoon door. Ik dacht dat ik gewoon oververmoeid was, maar uiteindelijk bleken het de suikers te zijn, die mij juist moe en geïrriteerd maakten. Suiker gebruik ik dus bijna niet meer. Ook heb ik geleerd meer tijd voor mezelf te nemen, gewoon om even met mezelf te zijn en te ontspannen. Het is een wereld van verschil.”

 

Volgens Marijke is de lever van levensbelang voor het goed functioneren van je hele lichaam. Heel belangrijk is dat de lever de kans krijgt om zijn werk te doen. En dat is nogal wat, de lever heeft meer dan 1400 verschillende functies. “De lever ruimt alles op in het lichaam, en hoe meer werk hij op z’n bord krijgt, hoe minder vaak en goed hij zichzelf schoon kan maken. Detoxen is tegenwoordig trendy, maar ik word er erg naar van. Een detox-dieet levert alleen maar stress op voor je lichaam. Je lever weet zelf het beste hoe en wanneer hij zichzelf schoon kan maken. Synthetische cosmetica, ‘processed’ eten, chemische medicijnen en zelfs synthetische supplementen en vitamines bevatten allemaal niet-natuurlijke ingrediënten waar je lever eigenlijk geen raad mee weet. Als je puur en gevarieerd eet, dan geef je je lever de kans om zijn werk goed te doen en dan is je hele lichaam vanzelf in balans. En dan zul je zien dat je weinig tot geen last meer hebt van mood swings.”

 

Karaktertrek of is het meer?

Eva Idelenburg, psycholoog, zegt dat iedereen wel eens last heeft van mood swings. “Als je met autopech langs de kant van de weg staat, staat niemand te juichen. Het is logisch dat je dan baalt en dat het even duurt voordat je weer kan lachen. En als de zon schijnt, zie je dat mensen een stuk vrolijker zijn. Stemmingswisselingen horen erbij, we zijn toch geen robots? In de psychologie hebben we het vaak over coping mechanismen, oftewel, hoe ga je met prikkels van buitenaf om? Hoe verwerk jij wat er met jou en om je heen gebeurt? Je zou gaan shoppen met een vriendin en ze belt op het laatste moment af. De een voelt zich gekwetst en gaat zitten mokken, de ander zegt, prima, dan ga ik lekker in mijn eentje. Dat heeft met karakter te maken. Maar als je merkt dat je zo moeilijk met teleurstelling omgaat, dat het een grote negatieve impact op je leven heeft, dan moet je dat zeker serieus nemen. Je kunt er over nadenken om een psycholoog om coaching te vragen. Zo kun je inzicht krijgen in bepaalde gedragspatronen en die leren aanpassen, zodat je reageert op een manier die goed voor je is. Een enkele keer is er sprake van een psychische aandoening zoals een bipolaire stoornis, waarbij de stemming van iemand in periodes wisselt van manisch (euforisch) naar depressief. Zulke extreme mood swings worden meestal opgemerkt door familie of vrienden, die merken dat de persoon zich abnormaal gedraagt.” Mark (35) had 3 jaar lang een relatie met Sanne (29). Een paar maanden geleden maakte hij een einde aan de relatie omdat Sanne erg last had van grote stemmingswisselingen. “Het is niet dat ik niet meer van Sanne houd, maar haar dalen waren zo diep, dat ik er niet meer mee om kon gaan. Jarenlang heb ik geprobeerd haar te steunen, hulp te zoeken, haar te motiveren, maar het maakte niet uit. Ze wilde geen hulp. Ze wilde geen verandering. En ik vind het leven veel te leuk om constant ermee bezig te zijn om iemand uit een dal te trekken, als diegene er niet uit wil komen.”

 

Masturberen tegen mood swings

 

Mood swings lijken een fenomeen van deze tijd, net als burn out of ADHD. Maar niets is minder waar, ruim een eeuw geleden kreeg menig vrouw de klinische diagnose: hysterie. Dit ziektebeeld kwam uiteraard alleen voor onder vrouwen. Hysterie had de symptomen: nervositeit, duizeligheid, opwinding, vocht vasthouden, geïrriteerdheid, zwaar gevoel en een drang om herrie te schoppen. Sound familiar? Leuk genoeg werd de oplossing gevonden bij de helende werking van het orgasme. Artsen stimuleerden de clitoris van de patiënt handmatig totdat zij een hoogtepunt bereikten. Al zie je jezelf misschien niet zo snel de dokter bellen om te vragen om een helpende hand in gevallen dat man en vibrator het laten afweten, toch zit er een belangrijke bron van waarheid in dit verhaal. Een orgasme zorgt voor een grote ontlading van het zenuwenstelsel. En dit heeft dus weer een positieve invloed op je hormoonhuishouding. Linda Crockett schrijft in ‘Je Hormonen Kennen’: “Om hormonen weer in balans te brengen is het parasympathische zenuwenstelsel van groot belang, dat verbetert de darmfunctie, balanceert de suikerspiegel, verbetert de leverfunctie en herstelt de balans in alle klieren. Bovendien gebruikt het endorfine, serotonine en GABA (Gamma-aminoboterzuur), neurotransmitters waardoor je op een meer rationele en vredige manier met dingen om kunt gaan.” Behalve orgasmen, zijn ademhalingsoefeningen, meditatie, reflexologie, massages, kortom, alles waar je relaxed van wordt, goed om de helende werking van het parasympathische zenuwstelsel in te schakelen.

 

Al met al is de zoektocht naar de oorzaak van je gesneer, gesnauw en gesnif vaak ingewikkelder dan de oplossing. Een klassiek dagboek kan wonderen doen om inzicht te krijgen in de triggers van je mood swings. Immers, als je Jekkyl en Hydelina af bent, is een beetje zelfreflectie een stuk makkelijker. Maar de ingrediënten voor een gebalanceerd leven lijken: eet wat voor kort nog een hartslag had of aan een boom of struik bungelde, gebruik je lichaam waar het voor bedoeld is, buiten bewegen en gun jezelf af en toe een break, immers, we zijn human beings en geen human doings.

 

 

Kader: Veel cijfers zijn er niet over mood swings, maar volgens de deskundigen is het veilig om te zeggen dat in ieder geval 50 procent van vrouwen last heeft wat mood swings en 25 procent van serieuze en langdurige stemmingswisselingen.

 

Kader: HSP’s: 20 procent van de Nederlanders is een Highly Sensitive Person. Deze gevoelige mensen hebben doordat ze alles zo intens voelen, grotere kans op mood swings en depressie. www.hooggevoelig.nl

 

 

Kader: SAD: Seasonal Affective Disorder is een vorm van depressie of mood swings die wordt veroorzaakt door een tekort aan zonlicht. Doordat we in ons kikkerlandje sowieso niet vaak van de zon kunnen genieten, en de meesten van ons de dagen binnen slijten, komt het bij ongeveer 10 procent van de bevolking voor. De oplossing is misschien lichttherapie, of een hypericine, een lichtgevoelige stof, zoals Sint Janskruid.

 

 

Kader:
Mood swings…Wanneer moet je ze serieus nemen? Psychologe Eva vertelt:

  • Wanneer het je belemmert in je functioneren
  • Wanneer het ten koste gaat van je relatie, je vriendschappen en je werk
  • Wanneer de dalen zo diep zijn, dat je depressieve gedachten hebt
  • Wanneer je je minderwaardig voelt
  • Wanneer je nergens meer plezier in hebt, werk, sport, sociale contacten
  • Wanneer je je euforisch voelt
  • Wanneer je zo opgaat in je activiteiten dat je je verantwoordelijkheden niet nakomt
  • Wanneer je slaappatroon weg is, je slaapt ineens heel veel, of juist helemaal niet
  • Wanneer je heel grillig of impulsief gedrag vertoont, ineens extreem veel gaan shoppen, impulsief reizen, uiterlijke verschijning (kleding/ make-up) plotseling veranderen in een stijl die niet bij je past, gokken
  • Wanneer je last hebt van concentratieproblemen en chaotisch gedrag vertoont
  • Wanneer je ruzie maakt met al je vrienden en vriendinnen
  • Wanneer je mood swings tenminste een week of langer aanhouden

 

Kader: Anti-Mood-Swing-Offensief:

 

  1. Lekker bewegen, dit bevordert je bloedsomloop en daardoor komen er veel happy hormonen vrij
  2. Eet zo gebalanceerd en puur mogelijk, zonder chemische toevoegingen, zout en suikers. Groenten en fruit hebben niet alleen veel vitaminen en mineralen, maar ook enzymen die de spijsvertering bevorderen. Daardoor houdt je alle organen in optima forma en geef je je darmen de kans je serotonine-levels (happy hormoon) op peil te houden. Tachtig procent van serotonine wordt namelijk in de darmen gemaakt.
  3. Neem de rust voor jezelf, mediteer, doe yoga, of neem een uitlaathond. Doe iets waar je door ontspant en waar je plezier aan hebt. Zo ontlaad je je zenuwenstelsel en laad je jezelf op met positieve energie.
  4. Houd voor jezelf een dagboekje bij om erachter te komen wat de mood swings bij jou triggered.
  5. Wees extra lief voor jezelf als je last hebt van PMS, en laat jezelf lekker op de bank zitten met een chickflick en een reep chocolade.

 

 

 

 

Voor meer informatie:

“Het Energieherstelplan” www.energieherstelplan.nl

“Je Hormonen Kennen” ISBN 978 90 215 47435

Voor informatie over de helende werking van voeding www.natuurdietisten.nl

www.psycholoog-amsterdam.nl

 

Marlene Smits©

 

 

 

Comments are closed.